Czy Camino de Santiago się zmienia? Międzynarodowa konferencja naukowa w Rzeszowie

3 października 2026 roku w Rzeszowie odbędzie się Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Camino – Rzeszów 2026”, poświęcona dawnym i współczesnym drogom św. Jakuba oraz ich wpływowi na życie religijne, społeczne i kulturowe. Spotkanie zgromadzi przedstawicieli różnych dyscyplin naukowych, którzy będą poszukiwać odpowiedzi na pytanie, czy współczesne Camino de Santiago pozostaje tym samym fenomenem, który przez stulecia kształtował europejską kulturę pielgrzymowania.

Camino – tradycja, która wciąż się zmienia

Camino de Santiago jest jednym z najstarszych i najbardziej rozpoznawalnych szlaków pielgrzymkowych Europy. Pielgrzymowanie do grobu św. Jakuba Apostoła w Santiago de Compostela przez wieki było nie tylko praktyką religijną, ale również ważnym zjawiskiem społecznym i kulturowym.

Współczesne Camino przyciąga jednak nie tylko osoby kierujące się motywacją religijną. Na szlak wyruszają również ludzie poszukujący wyciszenia, doświadczenia duchowego, odpowiedzi na ważne pytania życiowe czy osobistej przemiany. Dla części pielgrzymów droga staje się doświadczeniem przełomowym, a niekiedy prowadzi do powrotu do wiary lub odkrycia jej na nowo.

To właśnie przemiany zachodzące w ostatnich dziesięcioleciach będą jednym z najważniejszych tematów rzeszowskiej konferencji.

Pielgrzymka czy turystyka?

Jednym z zasadniczych problemów podejmowanych podczas spotkania będzie rosnąca popularność Camino. Masowość szlaku powoduje rozwój infrastruktury turystycznej, usług oraz całej gospodarki związanej z pielgrzymowaniem.

Z jednej strony umożliwia to rozwój dawnych szlaków, miejscowości i lokalnych społeczności. Z drugiej pojawia się pytanie, czy postępująca turystyfikacja i komercjalizacja Camino nie zmienia jego pierwotnej tożsamości.

Uczestnicy konferencji będą zastanawiać się nad granicą pomiędzy pielgrzymowaniem a podróżowaniem oraz nad tym, czy doświadczenie religijne może zachować swoją wyjątkowość w warunkach coraz większej popularności szlaku.

Duchowa przemiana i fenomen powrotów na szlak

Wśród tematów konferencji znajdą się również dawne i współczesne świadectwa nawróceń oraz przemian duchowych związanych z Camino. Analizie mają zostać poddane zarówno religijne, jak i psychologiczne mechanizmy doświadczenia przełomu.

Szczególne miejsce zajmie również fenomen caminofilii, czyli powracania na szlak. Dla niektórych pielgrzymów Camino staje się doświadczeniem, do którego chcą regularnie wracać. Powrót może mieć wymiar religijny, egzystencjalny, społeczny, a nawet terapeutyczny.

Historia Camino i jego współczesne odrodzenie

Konferencja będzie także okazją do spojrzenia na najważniejsze momenty w historii dróg św. Jakuba. Szczególna uwaga zostanie poświęcona Jubileuszom Compostelańskim w XX i XXI wieku, które odegrały istotną rolę w ponownym zainteresowaniu szlakiem i rozwoju współczesnego ruchu pielgrzymkowego.

Badacze będą analizować również rolę Kościoła, instytucji świeckich oraz lokalnych społeczności w odtwarzaniu, ochronie i reinterpretacji dawnych tras pielgrzymich.

Istotnym zagadnieniem będą także zmiany zachodzące w samych rytuałach pielgrzymowania – m.in. błogosławieństwie pielgrzymów, modlitwie i praktykach religijnych podejmowanych w drodze oraz relacjach pomiędzy pobożnością miejską i wiejską.

Camino jako miejsce spotkania kultur

Organizatorzy podkreślają interdyscyplinarny charakter wydarzenia. Camino będzie analizowane nie tylko jako szlak religijny, ale również jako przestrzeń spotkania ludzi pochodzących z różnych krajów, kultur i środowisk.

Droga św. Jakuba może być w tym ujęciu postrzegana jako swoista europejska przestrzeń wymiany doświadczeń, wartości, tradycji i historii. Pielgrzymi przemierzający te same trasy spotykają się niezależnie od pochodzenia, języka czy statusu społecznego.

Naukowe spojrzenie na współczesne pielgrzymowanie

Do udziału w konferencji zaproszono badaczy reprezentujących m.in. teologię, biblistykę, historię Kościoła, religioznawstwo, antropologię kulturową, socjologię, psychologię religii i kulturoznawstwo.

Tak szerokie grono specjalistów ma umożliwić spojrzenie na Camino z wielu perspektyw i odpowiedzieć na podstawowe pytanie konferencji: czy Camino de Santiago się zmienia?

Nie chodzi przy tym wyłącznie o zmiany przebiegu szlaków czy rozwój infrastruktury. Stawką jest próba odpowiedzi na pytanie, jak w XXI wieku zmienia się samo znaczenie pielgrzymowania – i czy współczesny człowiek nadal odnajduje na Camino doświadczenie religijne, duchowe i wspólnotowe.

Konferencja w Rzeszowie

Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Camino – Rzeszów 2026” odbędzie się 3 października 2026 roku w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Podkarpackiego w Rzeszowie.

Wydarzenie organizują:

• Instytut Geografii i Studiów Przestrzennych Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie,
• Wydział Teologiczny Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu,
• Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego,
• Muzeum w Przeworsku,
• Stowarzyszenie Euroregion Karpacki.

Konferencja zapowiada się jako ważne spotkanie osób zajmujących się fenomenem pielgrzymowania i dziedzictwem dróg św. Jakuba. Jednocześnie może stać się okazją do szerszej refleksji nad tym, czym jest pielgrzymowanie w świecie, w którym granica pomiędzy duchową podróżą, turystyką i poszukiwaniem własnej tożsamości staje się coraz bardziej płynna.

Polecamy: XVIII Międzynarodowa Konferencja Naukowa – Camino de Santiago